Juliet Marillier

Normaal gezien zou je denken dat we hier dan een boektitel plaatsen. Toch niet, Marillier is een fenomeen op zichzelf dat al diverse boeken op haar naam heeft staan. Ik ga het daarom nu eens niet hebben over een boek op zich, maar over een auteur.

Marillier woont in Australië, heeft een hart voor dieren, is geboren in 1948 en is blijkbaar moderne druïde maar dit doet er eigenlijk allemaal niet toe. Randinformatie. Wat er dan wél toe doet is haar schrijfstijl. En die is goed, zeer goed zelfs. Neem dat vooral niet van mij aan maar ga het zelf even testen. (Na het lezen van dit artikel uiteraard.)

Wat maakt haar schrijfstijl dan zo goed? Wel, ze schrijft vlot en met goede dialogen. In dat opzicht is ze een beetje te vergelijken met J.K. Rowling. (Als u niet weet dat dit de auteur van Harry Potter is, dan bent u ongetwijfeld wereldvreemd.) Marillier creëert trouwens eveneens een magische wereld maar dan gebaseerd op legenden en sprookjes die ze een eigen twist geeft. 'Dochter van het woud, eerste boek in haar trilogie van Zeven Wateren is gebaseerd op oude vertellingen die te maken hebben met zwanen. Vooral 'de zes zwanen', een Germaans sprookje opgetekend door de gebroeders Grimm was een leidraad. Het was zeker niet het enige, het boek speelt zich af in het oude Ierland en ook de Ieren kennen diverse legendes te maken met zwanen. Op Zeven Wateren, een oud landgoed in het midden van een betoverd woud worden de oude gebruiken nog in stand gehouden. Terwijl het Christendom oprukt vinden de druïdes een veilige haven in de Nemetons van het woud en genieten 'de anderen' in het woud de bescherming van de heer, en omgekeerd...

Wie geen deel uitmaakt van de familie verdwaalt meteen in het grote woud rondom Zeven Wateren. Het eerste boek begint bij Sorcha. Zij moet een zware beproeving doorstaan om haar broers te bevrijden van de vloek van hun stiefmoeder. Als ze faalt zullen haar broers voor altijd zwanen blijven.

Sorcha

Het tweede boek, Zoon van de Schaduwen, gaat over Sorcha's dochter Liadan. Ze wordt meegesleept in de perikelen van een roversbende. Hun hoofdman is een gekwelde, bikkelharde man maar daar zit meer achter dan zelfs hijzelf kan vermoeden.

Kind van de Profetie gaat over Fainne, een nicht van Liadan. Het is haar taak een profetie te vervullen maar zal het haar lukken zich op tijd aan de invloed van haar grootmoeder, een boze tovenares, te onttrekken? 

Fainne

Na deze trilogie zijn nog bijkomende boeken over Zeven Wateren geschreven, die de belevenissen van deze wijdvertakte familie nog verder volgen. Zoals steeds is het hoofdpersonage een vrouw uit de familie van Zeven Wateren die haar moed zal moeten bewijzen.

Om verder te gaan met mijn greep uit de schrijfsels van Juliet Marillier : er zijn ook nog de Saga van de eilanden van het Licht.

Deze boeken zijn meer geïnspireerd op de Noorse mythologie. In 'Drager van de Wolvenvacht' maakt Eyvind deel uit van een expeditie van de Vikingen. Ze settelen zich op een niet al te bevolkt eiland maar ondervinden al snel dat de lokale bevolking samenwerkt met oude krachten, krachten waar zijzelf niets van afweten.

In deel twee, Drager van het Vossenmasker, gaat de jonge Thorvald op zoek naar zijn vader. Hij vind echter meer avontuur en mysterie dan waar hij naar op zoek was. Zal het volk van de Lange Messen eindelijk herenigd kunnen worden met het Vossenmasker en zo verlost worden van een jarenlange vloek?

Juliet Marillier heeft teveel boeken geschreven om hier allemaal te bespreken. Ik zal daarom eindigen met mijn persoonlijke favoriet 'Hartenbloed'. Waarom het mijn favoriet is zou ik eigenlijk zelf niet kunnen zeggen, misschien omdat het wat duisterder aanvoelt dan de andere boeken. Het lijkt op een ander soort versie van Belle en het Beest. Trouwens, de spiegels zijn ook betoverd.

Op de vlucht voor haar verleden zoekt Caitrin een veilige haven. Wars tegen elke waarschuwing van de dorpelingen in klopt ze aan bij 'Whistling Tor', het kasteel waarvan de verbitterde Anluan de heer is. De vreemde gewoontes van de bewoner en de kasteelheer doen haar niets, ze is tenminste veilig nu. Hoewel...niet allen in het kasteel hebben het even goed met haar voor en ze zal op haar tellen moeten passen. Zonder dat ze het beseft is zij de enige die de vloek die op het kasteel rust kan opheffen.

Caitrin bij de spiegel die je verlangen toont.

De wereld die Marillier creëert is geweldig fantasierijk, zonder over de grens van het toelaatbare te gaan. Het blijft 'geloofwaardig', mede doordat ze de verhalen wortelt in oude sprookjes. De meeste thema's herkennen we, maar doordat ze er telkens haar eigen inbreng bijvoegt blijft het steeds verrassend. 

Haar boeken zijn kortom een aanrader als je van goede fantasy met (pre-)middeleeuwse trekjes houdt. 

Regenland, wo ai ni/ Nederland, wo ai ni - Lulu Wang

Wo ai ni, ik houd van jou...

Lulu Wang schreef een soort liefdesbriefje aan Nederland, het land waar ze nu reeds vele jaren woont. Het is een novelle en ik vond het heel aangenaam om te lezen. Opgedeeld in allemaal kleine hoofdstukjes is het uit voor je er erg in hebt. En eerlijk gezegd was het veel te snel uit, het was echt zo fijn om al die korte glimpsen uit iemands leven te lezen. Iemands heel andere leven nog wel, de Chinese kijk op 'onze' gebruiken is bij momenten waarlijk amusant maar soms ook wat confronterend voor onze denkwijzen. 

Het verhaal gaat over Qiangwei, een jonge vrouw die van China naar Nederland komt vanwege het beter klimaat. Hoe bewolkter, hoe beter is haar motto. Tropisch vochtig China kon haar in dat opzicht niet bekoren. Ze zoekt en vindt een baan als docente Engels in Maastricht. Het verhaal volgt haar net na haar aankomst in Nederland. Ze verbaast zich over dingen die wij gewoon vinden. Heet water in de douche, televisie in de slaapkamer, sinaasappels zomaar in de supermarkt... 

De taalproblemen geven ook oorzaak tot hilariteit. Vol vertrouwen stapt Qianwei - die geen woord Nederlands spreekt- een schoenenzaak binnen. Ze maakt in het Engels duidelijk wat ze wil... dat ene paar geweldig comfortabele schoenen in de etalage. Ze had namelijk gehoord dat in het Westen geen enkele vrouw op platte schoenen loopt en de hare dus allemaal thuisgelaten om niet op te vallen. Ze verlaat blij huppelend de winkel, om even later te ontdekken dat ze oma- schoenen gekocht heeft... De schoenenzaak was in werkelijkheid een gespecialiseerde winkel voor bejaarden. 

Ze beleeft nog vele alledaagse dingen die plots een avontuur worden. Gaan wandelen s' ochtends vroeg  zonder iemand tegen te komen, haar huisbazin die plots ros is en niet blond, de grote keuze aan kaas in supermarkten, de slechte actiefilms (waardoor Qianwei zich plots begint af te vragen of de gehate censuur hen misschien dingen wil besparen in plaats van afnemen?)

Het is een leuk, luchtig boekje met op onverwachte momenten toch nog veel diepgang. Lulu Wang vertelt aan de hand van een fictief personage haar eigen wedervaren en dat is verfrissend om lezen. Eigenlijk leuker dan een autobiografie, het geeft meer vrijheid. Je vraagt je steeds af : zou dit nu echt zo gebeurd zijn?

Overigens is dit boek verschenen als book app, en zijn er nog tal van leuke extra's aan verbonden. Eén zo'n extra is een kortfilm gebaseerd op het boek. De andere extra's zou ik niet weten, ik ben zo iemand - jawel, ze bestaan en ze lopen gewoon op straat naast je! - zonder smartphone. 

Oh ja, Regenland is de titel voor België, kwestie van ons niet uit te sluiten...

Kate Mosse - Citadel

Dit boek gaat over moed in onmenselijke tijden. Het verhaal begint bij de monnik Arinius die in de 4de eeuw door de Languedoc reist om een document te verstoppen. Niet zomaar een document natuurlijk maar eentje afkomstig uit een door de Katholieke Kerk als ketters bestempeld boek. Een niet- canoniek fragment dat zou verbrand zijn als deze monnik er niet mee gevlucht was. Tovenarij... Arinius kan niet lezen maar weet dat het iets belangrijk is, iets dat bewaard moet worden voor volgende eeuwen, ver en ver in de toekomst...

Verder in de tijd leren we Sandrine kennen, een jonge vrouw in de Tweede Wereldoorlog. Haar - onder de omstandigheden zo normaal mogelijke - leven speelt zich af in de binnenstad van Carcassonne. Onder het Vichy- regime in de zone non-occupée. De wereld is in rep en roer maar Sandrine's rustige leventje gaat door. Tot ze op een dag in de rivier een verdrinkende man redt. De man blijkt plots verdwenen maar door de informatie die hij  haar gaf is haar leven niet meer veilig. Van de ene dag op de andere ontdekt ze dat de nazi's toch huishouden in haar geliefde stad en dat haar zus al tijden bij het verzet zit.

Dan is er ook nog de mysterieuze man die haar zelf redde die dag bij de rivier. Gelukkig is er een oude man die veel meer gezien heeft dan de meesten om duiding te geven. Samen zetten ze alles op alles om La Miégjorn ,de Languedoc, te redden.

Kan informatie na eeuwen vergetelheid plots brandend actueel blijken? Ja, dat kan het...

Per lo Miégjorn...voor de Midi... Zouden de strijders van weleer wederom het zwaard tegen de vijanden van hun streek opnemen?

Kate Mosse is een goede schrijfster. Ze weet als geen ander de sfeer van de Midi op te roepen zodat je de kleuren, de geuren en de ingeslapen dorpjes zo voor je ogen kan zien. Citadel is een vervolg op 'Het Labyrinth', een  spannend boek over de Katharen in de Languedoc. Beide boeken kunnen los van elkaar gelezen worden maar het is wel aan te raden om eerst 'Labyrinth' te lezen voor de duidelijkheid in het verhaal. Ze mixt net genoeg spanning met veel historische feiten en een vleugje fantasie. Maar hoeveel fantasie ze ook gebruikt, de details blijven historisch correct.

Carcassonne

De legende van Sigúrd en Gudrún - J.R.R. Tolkien

Dit is een van mijn lievelingsboeken. Het kan rustig nog eens drie keer opnieuw gelezen worden. Het stanza moet wel even wennen. 
We geven een voorbeeld :

"Brynhild wrought this:

best she loved me,

worst she dealt me,

worst belied me.

I Gunnar never

grieved nor injured;

oaths I swore him,

                                                              all fulfilled them!"

 

Dit is een makkelijk voorbeeld. Sigurd die na fataal gewond te zijn tegen Gudrún spreekt over Brynhilde en Gunnar (Gudrúns broer) aan wie hij door eed verplicht was.

Of old was an age
when was emptiness,
there was sand nor sea
nor surging waves;
unwrought was Earth,
unroofed was Heaven –
an abyss yawning,
and no blade of grass.
2 The Great Gods then
began their toil,
the wondrous world
they well builded.
From the South the Sun
from seas rising
gleamed down on grass
green at morning.
3 They hall and hallow
high uptowering,
gleaming-gabled,
golden-posted,
rock-hewn ramparts
reared in splendour,
forge and fortress
framed immortal.
4 Unmarred their mirth
in many a court,
where men they made
of their minds’ cunning;
under hills of Heaven
on high builded
they lived in laughter
long years ago.

Dit is de aanhef en al meteen wat anders. Mits even wennen lukt het vlotjes. Ze zeggen belangrijke dingen vaak op het einde van een vers dus dat is wat aanpassen. Ik vind het heel mooi om te lezen, je kan het laten 'zingen' in je hoofd. (Ik ga er toch vanuit dat als ik dat zo kan 'horen', andere mensen dan ook.) 

Het is een zalig boek maar niet persé ontspannend, je moet wel mee zijn en er je gedachten bijhouden. (Andere lectuur voor luie lezers! Ga maar iets van Aspe lezen ofzo...). Te snel lezen gaat niet dan raak je op de duur de draad van het verhaal kwijt. Het is ingewikkeld met veel plotwendingen en personages met gelijkaardige namen. (Just for fun natuurlijk.)

Tolkien heeft dit -wel ja eigenlijk- gedicht geschreven in de jaren '20 en '30 en baseerde zich op de Noorse mythologie en het Nibelungenlied. Legende gaat over de held Sigurd wiens koninkrijk als kind wordt ingenomen. Later neemt hij wraak. Hij wordt ook meester over de 'schat van de Nibelungen' door eventjes een draak te verslaan... Dan ontmoet hij ook nog de walkure Brynhilde die van Odin moet trouwen en dat dan enkel met de meest moedige held wil doen. Jawel - met Sigúrd. Hij is daar overigens absoluut niet tegen gekant. Alleen komt er een kink in de kabel door een liefdesdrank hem toegediend door Gudrún. Niemand zo trots als Brynhilde dus dat loopt niet goed af. 

Ingewikkeld, ik zei het al. Als snelle manier om beter te volgen raad ik de film 'The ring of the Nibelungs' aan. Het heeft niks te maken met het boek maar het geeft wel de basics van de legende van de Nibelungen weer. 

Om af te sluiten : ik vind het een geweldig boek. Het is niet alledaags en de stanza lezen is leuk - een keer je ermee weg bent. Met een beetje fantasie, kan je je in een lang verloren verleden wanen. 

 

Brynhilde, trots als altijd en uiteraard daarom favoriet.

 

PS: Alleen al de tekeningen in het boek zijn fantastisch. (Toch in de uitgave die ik heb - zie plaatje)

 

 

 

 

 

 

Het Achterhuis - Anne Frank

Dit boek is enorm bekend maar ik denk dat enige uitleg langs de niet platgetreden paden nog wel even kan. Anne Frank was een meisje van dertien toen de oorlog uitbrak en ze als joodse met haar familie moest schuilen in 'Het Achterhuis' een raar aanhangsel aan het gebouw waar de specerijenhandel van haar vader, Otto Frank, gevestigd was. Met hen schuilde ook het echtpaar Van Daan (= van Pels) en hun zoon Peter. Daarbij kwam nog Albert Dussel (= Fritz Pfeffer) schuilen.
Ik had een zwaar of vervelend te lezen boek verwacht maar dat was het allerminst. Anne Frank zit zo vol levenslust! Eerst beschrijft ze haar 'gewone' leventje, haar aankomende vriendjes, verliefdheidjes en haar kennisjes. Ze verlangt naar een 'echte' vriendin, en welk meisje van dertien doet dat niet? Tussendoor lees je over de steeds erger worden repressie van de nazi's tegen de joden. Zij bezetten Nederland in die tijd en de pesterijen werden gaandeweg erger tot ze de schijn volledig lieten vallen. De gewone Nederlander stond machteloos, enkele moedigen hielpen de joden clandestien. Zo ook de werknemers van de specerijenhandel die de bevoorrading en geheimhouding voor 'Het Achterhuis' verzorgden.
Anne Frank schrijft over jeugdige dingen, over de strubbelingen met haar zus en moeder, over het moeilijke samenwonen met 'vreemden' op een kleine oppervlakte. Ze schrijft echter ook over diepgaandere dingen, hoezeer ze de zon mist, want ze kunnen niet buiten. Hoe bang ze zijn om ontdekt te worden, hoe mooi de maan is s' nachts en hoe de natuur haar helpt als ze triest of bang is. De natuur waar ze niet aankan vanuit het Achterhuis, haar troost is de kastanjeboom die ze vanuit het raam kan zien. Ze schrijft over alles, alles wat ze ziet en waar ze over nadenkt. En ze denkt diep na en schrijft soms rake dingen. Haar opbloeiende liefde met Peter analyseert ze diepgaand, wetende dat ze hem waarschijnlijk niet zou willen voor de rest van haar dagen. Hoeveel bakvissen hebben dat inzicht? Haar opstandige karakter en neiging tot veel praten komen ook aan bod. Enerzijds wil ze goed en lief zijn zoals haar zus Margot, anderzijds vind ze dat saai en blijft ze toch liever haar eigen spontane zelf.
Ik heb genoten van haar persoonlijkheid die spatte van haar dagboeknotities. Ze is zo levendig, het is alsof ze naast je zit en druk aan het vertellen is.
En dan opeens, houd het op. De laatste bladzijde is daar, vijftien jaar en nooit zal ze nog wat schrijven. Verraden door een collaborateur en vermoord door de nazi's. Ik had zo graag nog willen lezen wat er verder kwam, wat ze nog allemaal zou doen en meemaken had ze haar leven kunnen leiden.
Het spijt me zo Anne, het spijt me zo erg. Je had moeten leven en de wereld zien veranderen. Daar had je vast veel opinies over gehad die je dan in schrift kon omzetten.
Het is niet eerlijk maar één ding en dan ook maar eentje is toch rechtvaardig. Je bent schrijfster geworden, een echte, zoals je altijd zo graag wou zijn...

Roger Lancelyn Green - Scandinavische mythen en sagen

Ik gaf eerder al aan de 'Scandinavische mythen en sagen' van Green te willen lezen. Ik heb het boek net uit en ik ben niet teleurgesteld. Net zoals bij 'Robin Hood' (Zie eerder bericht) geeft dit boek in proza het hele verhaal weer van begin tot eind. In dit geval van Ginnungagap tot Ragnarok met daartussen alle legenden over de Asen, de Noorse goden.

Het is perfect om even alles over de Noorse mythologie op een rijtje te zetten. Ik interesseer me sterk aan de Noorse cultuur en kende reeds vele legenden en behoorlijk wat kunstvoorwerpen die mythologische taferelen voorstellen maar dat zijn slechts losse flarden. Green heeft die losse flarden die de meeste mensen wel kennen samengevoegd tot één overzichtelijk geheel. Er zijn keuzes gemaakt natuurlijk, verhalen kennen altijd diverse varianten.

Het is geen hoogdravend werk maar het doet wat het moet doen : het geeft een duidelijk overzicht van de creatie van de werelden (er waren er negen), de verschillende goden en hun karakters, de trollen, reuzen, heksen en tovenaars... Er wordt ook uitgelegd waarom de dingen zijn zoals ze zijn en dat is exact wat mythen doen.

Gotland stone met diverse mythische figuren.

De verhalen zijn divers, over Jormoengand de wereldslang, Thor en Mjölnir zijn strijdhamer, de schone Freya en haar minnaars, Brunhilde de Walkure en Sigurd de Drakendoder, Odin die de kennis zoekt,... Ik betwijfel of het boek alle verhalen gebundeld heeft, dat lijkt me niet doenbaar. De hoofdlijnen zitten er evenwel in. Geweldig is ook dat de personages een stem krijgen, het zijn geen verhalen met een alwetende verteller. De personages gaan de dialoog aan. Dat is...anders dan het in de Vikingtijd -vermoedelijk- zou geweest zijn. Toen werden die verhalen waarschijnlijk bij het vuur verteld voor een grote groep. Er waren vast niet enkel verhalen maar ook liederen en gedichten. De Noorse mythologie staat afgebeeld op allerlei soorten dragers, van drinkbekers tot grafstenen. Het was een gemeenschappelijk erfgoed, elkeen kende die verhalen. En men vertelde ze opnieuw en opnieuw tot er met de tijd diverse varianten kwamen. Ze gaan over moed, eer en het juiste doen. Aansporingen voor de Viking krijgscultuur. Er wordt onder meer verhaald over het Walhalla waar de gevallen krijgers aan de feestdis zitten en Hella waar de doden die in hun bed gestorven zijn naartoe gaan, een somber oord. Hoeveel beter moet het niet zijn in de strijd te sterven en door de Walkuren te worden geselecteerd! Het zijn mythen bedacht door een volk dat de strijd hoog in het vaandel droeg en dat merk je. Bijzonder is het geloof dat zelfs de goden eindig zijn, Ragnarok de doemdag waarop de wereld ten onder gaat...

Dit boek is geen hoogstaande literatuur, het is de Edda niet. Dat wil het ook helemaal niet zijn. Dit is het boek dat je leest voor je aan de Edda begint, om alvast mee te zijn met het verhaal en er dus beter van te kunnen genieten. Dat is die Edda die ik ook wil lezen, meer specifiek de poëtische. Niet dat de andere niet goed zou zijn, ik lees gewoon graag verzen in stanza.

England's Mistress - Kate Williams

Dit boek is een biografie van Lady Emma Hamilton. Andere van haar namen zijn Amy Lyon, Emma Hart en Dame Emma. Eigenlijk zou er trouwens moeten staan 'Emma, lady Hamilton' omdat ze geen lady was van geboorte. Maar ik gun het haar, voor mijn gevoel was ze misschien wel meer lady dan sommigen ooit geweest zijn. 

U vindt dat niet onpartijdig? Wel, dat is het ook niet, dat geef ik grif toe. Dat is trouwens een voordeel van deze biografie. Het onderzoek is minutieus uitgevoerd, alle kleine details worden mooi opgelepeld op het juiste moment en de biografe probeert niet hardnekkig neutraal te blijven. Dat laatste klinkt misschien raar maar dat is net mooi. Zonder dat ze het expliciet uitdrukt merk je dat de auteur als het ware met Emma meevoelt. En dat klopt ook, na zoveel onderzoek naar een persoon krijg je er een beetje een band mee, je velt onvermijdelijk toch een oordeel. Je vastklampen aan de neutraliteit geeft dan maar een 'droog' boek, en dit boek was dat zeker niet. 

Behalve informatie over het leven van Emma, geeft dit boek ook veel informatie over het leven op het eind van de 18de eeuw. Niet zozeer de grote lijnen maar de kleine details en net die zijn zo interessant. De details 'groeien' mee met Emma, van haar nederige afkomst tot haar leven als lady aan het hof in Napels, de kleine dingen worden niet vergeten. Wat er verwacht werd van een 12-jarige meid voor alle werk, hoe het is om keukenmeid en tiener te zijn in London, hoe je zelf bedienden aanstuurt en gasten hoort te ontvangen als vrouw van een diplomaat...Altijd worden in deze biografie van Emma de wendingen van haar leven doorspekt met een goede dosering aan achtergrondinformatie en details van het leven toen.

Emma's leven was heftig op zijn minst. Van nederige afkomst uit een klein mijnwerkersdorp ging ze na de dood van haar vader naar een boerendorp iets verderop. Het leven was daar iets beter maar dat zegt dan vooral veel over de zeer deplorabele toestand van het mijnwerkersdorp. Als 12-jarige gaat haar moeder werken in Londen en Emma wordt meid voor alle werk bij een vrouw in haar dorp. Al na een paar maand staat ze op straat, voor meid was ze niet gemaakt. Ze trok naar Londen en werd meid bij een middenklasse- gezin. Ze werkte nadien bij het theater en vanaf toen ging het bergaf. Vrouwen zonder keus werden vaak prostitué en dat werd zij ook. Desondanks rees ze van die verschoppelingenstatus relatief snel op tot gevierde courtisane. Na een kortstondige affaire met Lord Fetherstonhaugh kwam ze zwanger terecht bij Lord Greville, die zich eigenlijk geen minnares kon permitteren maar haar opving tijdens en na haar zwangerschap. Nobel? Misschien deels maar er speelde ook eigenbelang bij, Emma was mooi en lieflijk en totaal aan hem overgeleverd. Haar kind mocht ze niet meer zien en ze moest zuinig, economisch en vooral berouwvol zijn over haar vroeger leven. Alsof ze een keuze had gehad!

Na enkele jaren wordt Greville haar moe en hij speelt haar door naar zijn oom, Lord William Hamilton. Emma wordt wijsgemaakt dat ze even 'op vakantie' gaat. Haar jaren in Napels bij Lord William behoren tot de gelukkigste van haar leven, hij apprecieert haar sprankelende persoonlijkheid en levenslust. Hij trouwt zelfs met haar. Naar mijn gevoel was Lord William haar beste vriend en medestander. Hij was veel ouder en later in hun huwelijk begint ze een relatie met Lord Nelson (Ja, die admiraal van Trafalgar). Ze krijgt een kind van hem, Horatia. Was dat berekenend? Dat weet ik niet, haar acties getuigen er niet van. Ze was wel in zekere mate steeds bezig met overleven, welke 18de-eeuwse vrouw zonder middelen van bestaan is dat niet? Maar later in leven laat ze zich uitzuigen door 'vrienden' en zogenoemde verwanten. Van berekening getuigt dat niet, eerder van een naïveteit en misschien ook een wens om geliefd te zijn.

Ze was in feite de eerste beroemde persoon die niet van adel was, haar beeltenis was over heel Engeland gekend door de portretten die haar geliefden van haar lieten maken. Dit voorkwam echter niet dat ze nog steeds afhankelijk was van mannen en schromelijk door de Engelse regering en het koningshuis in de steek werd gelaten. Het pensioentje waar ze als weduwe van een diplomaat en geliefde van Lord Nelson op gehoopt had kreeg ze niet. Ze had enorme schulden en maakte er ook steeds bij in de hoop de adel te kunnen bijhouden en hun sympathie voor haar zaak te winnen. Enkele vrienden probeerden haar uit de schulden te helpen. Het mocht niet baten, de geliefde  van degene die misschien wel de meest gevierde held van Engeland is, stierf alleen en in schulden in Frankrijk.